Opolszczyzn@.net

 

   Internetowa fotogaleria województwa opolskiego - 2006/2009                                            

 

  Copyright by J.M.Skop

 

 

 

  • Biała - kilkutysięczne miasteczko położone w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego, u podnóża Sudetów Wschodnich. Malowniczo usadowione na wzniesieniu (262 m n.p.m.) nad rzeką Biała, lewym dopływem Osobłogi, otoczone ze wszystkich stron nizinami. To jedno ze starszych miast górnośląskich będące na przełomie XII i XIII w. siedzibą kasztelani. Biała powstała na starym szlaku komunikacyjnym z Nysy do Krakowa.  Ponieważ miasto znajdowało się na pograniczu (sąsiedni Prudnik należał wówczas do Moraw), strzeżone było przez drewnianą warownię, później warownię obwałowaną, ostatecznie przez potężne mury i wieże obronne. Pierwotna lokacja osady (tzw. Stare Miasto) miała miejsce pod koniec XII wieku. Druga lokacja nastąpiła pod koniec pierwszej połowy XIII w. na pobliskim wzniesieniu, gdzie zbudowano drewnianą siedzibę kasztelanii, otoczoną później murami obronnymi. Już w 1240 roku Biała posiadała tzw. prawo miecza. W roku 1270 w miejscu drewnianej kasztelanii zakończono budowę murowanego zamku obronnego. Chociaż już od 1270 roku Biała istniała jako miasto, prawa miejskie otrzymała dopiero 29 listopada 1311 roku z nadania Księcia Kazimierza Opolczyka.  Miasto wielokrotnie trawiły pożary (największe w roku 1544 i 1791), szalejące zarazy (w roku 1633 i 1654), oraz wyniszczające wojny. W roku 1428 przez Białą przeszły znaczne siły wojsk husyckich kierujących się w stronę Nysy. Doszło wtedy do krwawych potyczek, w których husyci pobili siły biskupie. W czasie wojny trzydziestoletniej Biała została splądrowana przez Jana Hohenzollerna z Karniowa. Kolejne zniszczenia przyniosła II Wojna Światowa kiedy to spalona została wschodnia pierzeja Rynku z Ratuszem. Do najciekawszych zabytków Białej należą : *** zamek (obecny z XVI w., wczesnobarokowy z elementami późnorenesansowymi, łączący się pierwotnie z obwodem murów miejskich, zbudowany w miejscu wcześniejszego, średniowiecznego grodu. Kupiony w 1606, przebudowany w 1640 roku przez Proszkowskich. Od 1758 - 1841r. w rękach rodu Matuschka z Czech. Od 1878 w posiadaniu władz miasta i przez nie odnowiony. Po roku 1945 w zamku mieściła się szkoła podstawowa i liceum, później magazyny firmy Moda Polska. Wiele lat nieużytkowany. Obecnie w rekach prywatnych.) *** Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (stojący na miejscu wcześniejszego, drewnianego z 1270 roku , po pożarze w 1544 roku murowany. Gotycki orientowany, trójnawowy z kaplicą św. Jana Nepomucena, gdzie znajdują się freski z XVI wieku. W prezbiterium i w nawach bocznych sklepienie kolebkowo-krzyżowe. Nawa główna dwuprzęsłowa w stylu gotyckim. Pod chórem krata kuta ręcznie z 1631 roku i figurą Chrystusa Frasobliwego. Pod prezbiterium krypta grobowa.  Ołtarz główny rokokowy z 1773 roku. Ołtarze boczne barokowe z 1700 roku) *** Pomnik Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia (barokowa figura z 1895 roku, stojąca w centralnym miejscu rynku) *** barokowa rzeźba św. Jana Nepomucena (z roku 1867, powstała w miejscowym warsztacie śląskim) *** Wieża Prudnicka (23 metrowa gotycka wieża przybramna z XV w. zbudowana z cegły na planie kwadratu. Grubość ścian 210 cm. W 1971 roku dach i drewniana konstrukcja wnętrza spłonęły. Aktualnie po kosztownym odrestaurowaniu znów w dawnej świetności) *** fragmenty murów obronnych (z cegły o wymiarach 27 × 9 × 14 z użyciem kamienia. Grubość muru wynosi 1,20m, a wysokość zachowanych partii sięga przeciętnie około 3,5m. Kurtynę prostych murów przerywają półcylindryczne baszty rozmieszczone obecnie nieregularnie. Odległości między basztami wynoszą przeciętnie około 50m. W odcinku przy plebani i starym cmentarzu zachowały się dwie baszty półcylindryczne. Istniejąca między nimi kurtyna muru wzmocniona jest na pewnym odcinku dwoma szkarpami) *** dwa krzyże pokutne (jeden na terenie zamku - przy jego południowej ścianie, wykonany z granitu o wymiarach 97 cm wysokości, 59 cm rozpiętości ramion i 21 cm grubości. Pierwotnie znajdował się po prawej stronie szosy wiodącej z Białej do Śmicza. W 1977 roku odnaleziony przez członków BTKO i usytuowany w obecnym miejscu. Drugi z granitu o wymiarach 92 x 42x 16 cm z ułamanym lewym ramieniem. Podanie ludowe głosi, że w tym miejscu przy ówczesnych rogatkach miasta, zginął bogaty kupiec, udający się na tradycyjny targ do Białej. W 1633 r. w Białej panowała zaraza, istnieje przypuszczenie, że specjalnie urwane ramię krzyża stanowiło znak dla podróżnych informując o zarazie panującej w mieście. Takich znaków ostrzegawczych używano wówczas w całej Europie. Więcej pod www.biala.gmina.pl
  •  

    © Kopiowanie, przerabianie, wszelkie publikacje zamieszczonych tutaj zdjec bez uprzedniej pisemnej zgody autora zabronione !

      .................................

  • nto
  • umwo